25.05.2025 r. odbył się pierwszy rejs w ramach projektu Statek Kultury: Oberland – kraina filozofów, kraina inkluzji. Projekt jest poświęcony różnorodności społecznej i inkluzji, a konkretnie mniejszościom i grupom społecznym. Pomiędzy majem a wrześniem 2025 roku z Ostródy wypływa i płynie po jeziorze Drwęckim „Statek Kultury” na którym mają miejsce wydarzenia kulturalne związane z mniejszościami i grupami społecznymi żyjącymi na terenie Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Każda z sześciu edycji Statku Kultury poświęcona jest innej grupie – osoby z niepełnosprawnością, mniejszość niemiecka, mniejszość romska, mniejszość ukraińska, społeczność LGBTQI+, mniejszość żydowska.
25.05.2025 r. na statku gościliśmy przedstawicielki i przedstawicieli grupy osób z niepełnosprawnościami. Wydarzenie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem, a kilkadziesiąt osób, które zgłosiły się do nas po zamknięciu rejestracji zapraszamy na pozostałe rejsy. Będzie ich jeszcze pięć.
Wśród publiczności była liczna reprezentacja osób głuchych zrzeszonych w Olsztyńskim Stowarzyszeniu Głuchych oraz w ostródzkim stowarzyszeniu W mig. Swoją obecnością zaszczycili nas także prezes Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej Cezary Wawrzyński oraz Katarzyna Sosnowska-Rama z urzędu miasta Ostróda. Miasto Ostróda i Żegluga Ostródzko-Elbląska są partnerami projektu.
Na „scenie” statku wystąpił Olsztyński Teatr Głuchych w składzie Natalia Świniarska, Małgorzata Mickiewicz i Aleksandra Maria Lipska, który zaprezentował etiudy w języku migowym Visual Vernacular oraz interpretacje piosenki i wiersza w Polskim Języku Migowym. Występ cieszył się dużym zainteresowaniem i entuzjastycznymi oklaskami – także wśród obsługi statku, dla której kontakt z kulturą głuchych był nowym doświadczeniem. Pan kapitan z radością przyjął informację iż przed nami jeszcze pięć kolejnych spotkań z różnymi grupami społecznymi.
Kontakt i wymiana oraz brak lęków w związku z nimi – to jeden z tematów rozmowy, którą zakończyliśmy to wydarzenie. Wzięły w niej udział wyłącznie kobiety: Urszula Dudko – malarka, i społeczniczka; Monika Falej – była posłanka na Sejm, obecnie ekspertka w Zespole Eksperckim Pedagogiki Specjalnej przy Sekcji Pedagogiki Specjalnej Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN oraz członkini Rady Działalności Pożytku Publicznego Województwa Warmińsko-Mazurskiego; Kamila Szmitko – wiceprezeska Olsztyńskiego Stowarzyszenia Głuchych, działaczka w środowisku głuchych, tłumaczka PJM. Rozmowę prowadziła prezeska Fundacji Sztuka Wolności Olga Żmijewska.
Projekt Statek Kultury jest poświęcony różnorodności społecznej i inkluzji, a konkretnie mniejszościom i grupom społecznym. Pomiędzy majem a wrześniem 2025 roku z Ostródy wypływa i płynie po jeziorze Drwęckim „Statek Kultury”, czyli statek Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej, na którym mają miejsce wydarzenia kulturalne związane z mniejszościami/ grupami społecznymi żyjącymi na terenie Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Każda z sześciu edycji Statku Kultury poświęcona jest innej mniejszości – osoby z niepełnosprawnością, mniejszość niemiecka, mniejszość romska, mniejszość ukraińska, społeczność LGBTQI+, mniejszość żydowska. Wszystkie jednak osnute są wokół hasła Oberland – kraina filozofów, kraina inkluzji
Statek Kultury edukuje i przypomina o tym, że okolice Ostródy historycznie i geograficznie nie należą do Mazur, lecz do Oberlandu, zwanego także Prusami Górnymi. Tereny te zostały skolonizowane wcześniej, niż leżące na wschód Mazury, i różniły się zarówno kulturowo, jak i językowo i demograficznie. Podczas gdy ludność Mazur miała swoje korzenie głównie wśród ludności z Mazowsza, a więc osób migrujących z obszarów Polskich, osadnicy Oberlandu przybyli z terenów niemieckojęzycznych. Co więcej, grup społecznych, które ukształtowały ten region, było więcej i często były to grupy prześladowane w swoich rodzinnych stronach, które w Oberlandzie znalazły bezpieczną przystań. Do tych grup należeli m.in. Mennonici, polscy Protestanci, Żydzi, ale także grupy społeczne, które przyjechały tutaj w celu polepszenia swojego bytu oraz na zaproszenie władz Oberlandu, w celu podzielenia się swoim specjalistycznym know-how, np. w dziedzinie osuszania terenów podmokłych czy melioracji (Olędrzy). Niezwykłą ciekawostką o Oberlandzie jest ponadto fakt, że w XVIII wieku żyli tutaj dwaj niezwykle wpływowi, słynni filozofowie Oświecenia Johann Gottfried Herder i jego nauczyciel Immanuel Kant, który spędził niespełna cztery lata w okolicy rodzinnego miasta Herdera Morąga, właśnie w Oberlandzie.
Jak każda edycja Statku Kultury także edycja z osobami z niepełnosprawnościami została przedstawiona w audycji dla mniejszości niemieckiej Polskiego Radia Olsztyn „Allensteiner Welle“.
Link do strony audycji. Proszę wybrać audycję z dnia 1.06.2025 r.
Projekt realizowany przez Fundację Sztuka Wolności i Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur jest dofinansowany przez @ifa.de ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych RFN.
Program i terminy wszystkich rejsów: pod tym linkiem
Pomysłodawczynie i koordynatorki projektu Olga Żmijewska i Chantal Stannik
Pomysłodawczynie i koordynatorki projektu Olga Żmijewska i Chantal Stannik
Zdjęcia: Uwe Hahnkamp, Maciej Maziuk